Impact Rapportage 2019 uitgelicht: Transitiemakers

Transitiemakers

Wat is een Transitiemaker?

Een transitiemaker is iemand die zich inzet om de transitie te versnellen. Uiteraard zijn dat niet alleen Squarewisers. Wij werken graag samen met iedereen die datzelfde doel voor ogen heeft.

Voor ons is een transitiemaker:

  • Empathisch, (organisatie-)sensitief
  • (Zelf)reflectief
  • Analytisch sterk, doorgrondt nieuwe concepten
  • Kan systemisch denken, vanuit transitieperspectief
  • Kan verbinden, inspireren, aanzetten tot actie
  • Is ondernemend en kan nieuwe ideeën realiseren
  • Kan cross-sectoraal samenwerken.

Ons doel is om de mensen die bij ons werken een goede basis te geven in kennis en vaardigheden die je nodig hebt als transitiemaker. Of je binnen of buiten de organisatie Squarewise werkt is bij ons gedreven door één vraag; waar kun jij maximale impact halen? Enkele jaren geleden hadden we als doel om vooral starters op te leiden. We hebben ons doel daarin verbreed; ons team heeft inmiddels een veel meer gelaagde opbouw. Nog steeds werken bij ons relatief veel jonge mensen, vanuit de overtuiging dat we daarmee vernieuwende ideeën binnenhalen. Energie waarmee je doorbraken realiseert en steeds gedwongen wordt gebaande paden te herzien. Maar hoe werken we met relatief jonge mensen aan complexe vraagstukken?

  • We selecteren onze collega’s op hun motivatie om impact te maken, hun diepgaande nieuwsgierigheid naar complexe vraagstukken. We selecteren op stabiliteit en zelfreflectie.
  • Starters bieden we een intensief opleidingsprogramma met veel persoonlijke ontwikkeling, teamdagen waarin specifieke methoden en technieken centraal staan
  • We kennen een zeer open cultuurwaar in veel ruimte is voor feedback en intervisie onderling. We hebben een heel eigen mentor-systeem en het is gebruikelijk dat iedereen direct verantwoordelijkheid neemt en zich uitspreekt.
  • Het belangrijkste is dat we altijd werken in gemengde teams, met specifieke focus op learning-on-the-job; we nemen tijd voor reflectie op ‘briljante mislukkingen’.

Een centrale rol speelt onze eindemaandsborrel waarin we elke maand samen de financiën doornemen. Daarin bespreken we ook welke kansen we zien en welke lessen we geleerd hebben. Dit is onderdeel van een beweging die we aan het maken zijn richting ‘steward ownership’. Omdat transitiemakers overal zitten, zijn we ook trots op de transitiemakers die ons in de afgelopen jaren verlaten hebben. In 2018 hebben Willem, Klaas en Merel ons verlaten en in 2019 werken zij stuk voor stuk bij andere organisaties aan een duurzamere wereld.

De ex-Squarewise Transitiemakers

Klaas Vegter

Klaas Vegter is als starter in 2014 bij ons aan de slag gegaan. Hij begon in de tijd dat ons beleid exclusief gericht was op het opleiden van starters en hij dus verwachtte binnen 3 tot 5 jaar weg te ‘moeten’. Het werk als transitiemaker beviel Klaas, maar hij voelde een behoefte om zich meer te verdiepen in de techniek van verschillende warmte-alternatieven. Bij Infinitus kreeg hij de mogelijkheid zich daarin verder te scholen. Samen met hen bouwt hij aan een collectief dat warmteoplossingen helpt realiseren.

Merel Philippart

Met een achtergrond in farmacie had Merel zich al ingezet om het patentsysteem te veranderen, om medicijnen voor iedereen betaalbaar te maken. De energietransitie was haar tweede liefde. Gaandeweg kwam Merel steeds vaker met ideeën voor concrete producten die de transitie zouden kunnen versnellen. In 2019 heeft Merel Makus gelanceerd; een startup die mooie inductieplaten verkoopt. ‘Koken in style op een glasfornuis’; omdat aardgasvrij koken een eerste eenvoudige stap is die bewoners kunnen zetten. Ze won zelfs de ASN Bank wereldprijs met haar concept!

Willem Wiskerke

Had al ervaring om via campagnes bij ngo’s de politiek te verandering te brengen, onder andere via lobby voor het sluiten van kolencentrales. Bij Squarewise wilde hij ervaren hoe impact te halen was door zelf aan concrete projecten te werken. Zijn les was dat de impact weliswaar directer, maar minder zichtbaar in de buitenwereld was. Inmiddels is hij bij Milieudefensie campagneleider klimaatrechtvaardigheid. Hij zet zich in om een brede daadkrachtige beweging te realiseren tegen de klimaatcrisis. En zoals Milieudefensie concludeert: de beweging van veranderaars voor eerlijk klimaatbeleid groeit met de dag.

Onze (huidige) Transitiemakers

Lisa van Welie

Openheid als kracht

Het afgelopen jaar was voor mij een jaar van verkennen en van uitdagingen. Een jaar waarin ik niet alleen de wereld van de energietransitie en de gebouwde omgeving beter heb leren kennen, maar ook de mensen die hierin werkzaam zijn. Bij Squarewise en daarbuiten. En een jaar waarin ik stappen heb gezet waar ik trots op ben.

Transitiemaker Lisa van Welie

Door vanuit verschillende invalshoeken bezig te zijn met de energietransitie heb ik ontdekt dat het voor mij vooral gaat over mensen. Mensen die in een veilige en gezonde wijk willen wonen waarin ze zich gelukkig kunnen voelen en iedereen de mogelijkheid heeft duurzame keuzes te maken. Dit kan door op onderwerpen aan te haken die spelen in de belevingswereld van de woningeigenaar, zoals gezondheid en groen in de wijk. Zo zorgen we niet alleen dat het over meer dan alleen energie gaat. De focus komt dus te liggen op het creëren van toekomstbestendige wijken. Daarbij brengen we de transitie dicht bij de mensen die in deze wijken wonen.

Het komende jaar wil ik met deze blik projecten oppakken. Dit kan o.a. bij het project met de Utrechtse woningcorporaties waarin het bij uitstek gaat over het aanbieden van betaalbare woningen en bij de vereniging Stroomversnelling door binnen de thema’s ‘koppelkansen’ en ‘wijken met nieuwe energie’ actief bezig te zijn de transitie van een wijk, die ook kan gaan over natuurinclusief, klimaatadaptief en circulair (ver-)bouwen.

Ik vind het verder belangrijk dat we meer ruimte geven aan kwetsbaarheid. Soms kan open en eerlijk zijn over dingen die je moeilijk vindt of waar je misschien niet zo goed in bent namelijk overkomen als zwak en onzeker, en dat terwijl het juist zo krachtig kan zijn. Het is vaak zelfs een voorwaarde voor creativiteit, innovatie en verandering. Door kwetsbaar te zijn ontstaan niet alleen meer waardevolle connecties, we geven elkaar ook de ruimte om hulp te vragen en te bieden. Door zelf deze houding aan te nemen hoop ik voor andere de drempel te verlagen ook op deze manier open en eerlijk te kunnen zijn.

Waar ik heel blij van word is dat ik bij Squarewise de ruimte krijg om deze kwetsbaarheid te tonen, op kantoor en bij opdrachtgevers. Het is niet voor niks dat liefde en lef een van onze kernwaardes zijn. Dit is een van de vele redenen waardoor ik weet dat ik voorlopig op de juiste plek ben.

Saskia Tegnell (per januari 2020 uit dienst)

Nieuwsgierig, systeemdenker, mens. Transitiemaker.

Sinds ik in 2016 bij Squarewise begon, heb ik steeds nieuwe hoofdstukken meegemaakt en medeontwikkeld, zowel voor de organisatie als voor mijzelf. Zo was het afgelopen jaar weer een nieuw hoofdstuk.

Saskia Tegnell

Ik was al een tijdje bezig met het feit dat we de energietransitie en aardgasvrije gebouwde omgeving los zien van de circulaire economie. Alsof het gebruik van isolatiemateriaal en installeren van zonnepanelen apart staat van herbruikbaarheid, deeleconomie en schaarse grondstoffen. Daarom heb ik eind vorig jaar besloten om mij te richten op wat ik toen ‘de circulaire energietransitie’ noemde. Het afgelopen jaar heb ik het gedachtegoed aan kunnen scherpen en toe kunnen passen in bestaande en nieuwe opdrachten. Gemeente De Ronde Venen, bedrijventerrein Heesch West en herontwikkeling van het centrum in Wijchen zijn daar voorbeelden van. Tegelijkertijd is het thema binnen Squarewise ook sterker opgepakt. Collega’s zijn er mee bezig en de circulaire energietransitie is gegroeid naar een integrale visie voor onze toekomstige leefomgeving. Deze nieuwe uitdaging heeft nieuwe verantwoordelijkheid met zich meegebracht en ik ben weer gegroeid als persoon, procesbegeleider en teamleider.

Ik heb het afgelopen jaar genoten om samen te werken met slimme en energieke collega’s maar ook om uitgedaagd te worden en kritische vragen te krijgen. Ik heb veel geleerd van opdrachtgevers en samenwerkingspartners,
ben soms ongeduldig geweest en ben in geest (en tijd…) gestretcht. En ik heb veel gelachen. Voor mij is dit de eerste impactrapportage van Squarewise en ook meteen de laatste. Begin volgend jaar begin ik een nieuw avontuur in Zweden. Het is tijd voor een heel nieuw boek, waarin ik nog weinig van de inhoud weet. Wel weet ik dat ik mijzelf wil blijven uitdagen in het
veld van transities, duurzame energie en
circulaire leefomgevingen.

Ik laat een groeiend Squarewise achter mij. En zoals ik het bedrijf en de mensen bij Squarewise ken, zal het blijven veranderen. Als een pulserende kracht richting de gevestigde orde, vol met jonge energie en drijfkracht om de wereld van morgen te creëren. Tegelijkertijd hoop ik dat het hart van de organisatie hetzelfde blijft: een onderneming waarin mensen mogen durven, worden uitgedaagd en waar transparantie en lef centraal staan.
Ha det gött och all lycka i framtiden!

Johannes Regelink

Levende steden vragen om levende gebouwen

Met mijn achtergrond als ecoloog en expertise op gebied van leren en ontwikkeling ben ik eind 2019 onderdeel geworden van het Squarewise- team. In 2019 verliet ik een door mij opgericht ecologisch adviesbureau met 18 adviseurs, zonder dat er voor mij een vervanger kwam. Het eigenaarschap voor het reilen en zeilen van de organisatie ligt nu bij het gehele team, op basis van verdeling van verantwoordelijkheden met rollen én een besluitvormingsmodel waarmee iedereen in de organisatie alles kan beslissen. Het eigendom van het bedrijf ligt bij een stichting, waarin de medewerkers het beleid van de organisatie bepalen.

De transitie die het bedrijf hierin doorgemaakt heeft, is in het klein waar we als mensheid in het groot voor staan. Drie geleerde lessen hieruit:

  1. Het creëren van collectieve verandering vraagt om het voelen van een collectieve verantwoordelijkheid bij individuen. Waarbij er ook ruimte nodig is voor individuele belangen.
  2. Juridisch en financieel eigendom is gekoppeld aan een gevoel van eigenaarschap. Gevoel van eigenaarschap kan heel sterk aanwezig zijn en aangewakkerd worden, ook als er geen juridisch eigenaarschap ligt bij een individu, maar bij een groep. Een te sterk gevoel van eigenaarschap bij een juridische eigenaar laat vaak echter geen ruimte voor andere individuen om eigenaarschap te voelen.
  3. Collectieve verantwoordelijkheid voelen ontstaat in een veld van gelijkwaardigheid. Dat vraagt om nieuwe vormen van besluitvorming die recht doen aan deze gelijkwaardigheid. Werken vanuit positionele macht en hiërarchie zorgt voor individuele verantwoordelijkheid, maar geen collectieve verantwoordelijkheid.

Deze geleerde lessen geef ik komende jaren vorm in een ontwikkeling van Squarewise en in de uit te voeren projecten. Daarbij richt ik me op drie thema’s: verduurzaming van de gebouwde omgeving, ecologische ruimtelijke kwaliteit in de energietransitie en de landbouwtransitie. In de verduurzaming van de gebouwde omgeving liggen nog diverse uitdagingen. De centrale vraag hierin: hoe kunnen we gebouwen realiseren die bijdragen aan ons ecosysteem, in plaats van alleen ‘nemen’. Op het gebied van uitstoot, klimaatadaptatie, energie, ecologie, binnenklimaat, in de bouw- en gebruiksfase. Levende steden vragen om levende gebouwen.

Een ambitieus plan dat onhaalbaar lijkt? Ik help het, samen met mijn collega’s, graag toch werkelijkheid worden! Hoe voorkomen we dat we met het kind met het badwater weggooien? Dat is de centrale vraag rondom ecologische ruimtelijke kwaliteit in de energietransitie. Hoe zorgen we ervoor dat onze gebouwbewonende medebewoners zoals de gewone dwergvleermuis, laatvlieger en gierzwaluw ook in een zeer energiezuinige wijk kunnen leven? Daarbij werk ik vanuit een visie op een planmatige, grootschalige aanpak die initiatiefnemers faciliteert om rekening te houden met deze bewonderingswaardige medebewoners. De crisis in de landbouw is in 2019 aan niemand ontgaan. De uitdaging van de landbouwtransitie is groot: hoe creëren we als samenleving een gezonde businesscase voor boer en aarde?

Marcel Heskes

Bouwen aan verbindend vermogen

Onze tijd is een kanteltijd. De afgelopen jaren is de bewustwording omtrent de positie van de mens voor mij in een stroomversnelling gekomen. En is de rust en focus toegenomen. Het Squarewise van nu heeft een sterke en authentieke basis, een prachtige plek om vanuit te werken en te blijven bouwen. Werk dat erop is gericht een regeneratieve gebouwde omgeving te realiseren die een positieve bijdrage levert aan haar gebruikers en natuurlijke omgeving.

Transitiemaker Marcel Heskes

Persoonlijk geloof ik niet langer in het individuele, kapitalistische, op economische groei gebaseerde systeem. Daarom bouwen we bij Squarewise niet aan vermogen in financiële zin, maar aan vermogen om in verbinding te zijn. We zijn bereid om niet te kapitaliseren op ervaringen
en positie, maar steeds los te laten en op zoek te blijven naar verandering. Vanuit het systeemperspectief dat alles continu in beweging is en tegelijkertijd één is.

In 2019 hebben we ons geregistreerd als sociale onderneming. In 2020 ontwikkelen we ons verder. We werken aan onze identiteit, onze informatievoorziening (in brede zin), aan zelforganisatie en we zijn ons bewust van het belang en de invloed van perceptie en verbondenheid. Door de keuzes die we dit jaar hebben gemaakt, kunnen we volgend jaar naar verwachting meer impact realiseren in het ontwikkelen van transitiemakers en het delen van kennis. Nieuwe voorbeeldprojecten waar ik zelf veel energie uit zou halen, liggen op het vlak van de ‘Living Building Challenge’, maatschappelijke cohesie en participatie binnen de energietransitie. Ook het benutten van de mogelijkheden om netwerken te creëren in de breedste zin van het woord inspireert. Ik streef ernaar meer op het grensvlak van bouw en ecologie te kunnen functioneren.

Het aanvaarden van mijn rol in deze tijd en het ontwikkelen van kracht om van daaruit positief bij te dragen, heeft mijn volledige focus. Vanuit het actieve bewustzijn dat het effect van het spelen van die rol vandaag geen wezenlijk resultaat oplevert voor mij en mijn naaste dierbaren. Volgend jaar zal ik onder directe begeleiding van Margaret Wheatley mijn kennis en vaardigheden verder uitbouwen op dit gebied.

En oh ja, er moet ook nog wel een beetje gelachen worden! 😉 Zin in!”

Wanda van Enst (per maart 2020 uit dienst )

De energietransitie als kans

Wat Squarewise voor mij zo bijzonder maakt is dat we niet alleen bezig zijn met het beantwoorden van de vragen van vandaag, maar ons vooral buigen over de vragen van de toekomst. Juist die almaar vooruitkijkende blik, het altijd op zoek zijn naar de vraag achter de vraag, het sturen richting onontgonnen gebied maakt dit bedrijf en het veld waar we ons in bevinden uniek en uitdagend.

Wanda van Enst

Sinds ik in oktober 2017 bij Squarewise aan de slag ben gegaan heb ik dan ook het gevoel dat ik in een hogesnelheidstrein ben gestapt. En waar ik verwachtte dat de trein, als de nieuwigheid eraf was, langzaamaan vaart zou minderen, bleek dit jaar niets minder waar. We gaan sneller dat ooit. Een reeks nieuwe projecten, collega’s en ontwikkelingen zorgt ervoor dat we keihard door denderen. Eindbestemming: een mooi, duurzaam
Nederland.

In mijn dagelijkse werk komen steeds een aantal vragen terug. Hoe zorgen we ervoor dat we onze opgedane kennis zo snel mogelijk terugbrengen in het veld, zodat wij de volgende vraagstukken op kunnen pakken? Hoe borgen we dat het wiel niet steeds opnieuw uitgevonden hoeft te worden? En hoe vinden we de gezamenlijkheid? Een voorbeeld van deze vragen voor mij de praktijk sturen is ons in 2020 te starten programma PAW 2.0.

Het ministerie van BZK is een nieuwe subsidieronde gestart waarvoor nieuwe aardgasvrije proeftuinen (to be) aanvragen kunnen indienen. Een uitgelezen kans voor veel adviesbureaus om prachtige plannen op papier te zetten. Maar beklijft dit, vraag ik me dan af? En al die andere wijkuitvoeringsplannen die geschreven moeten worden dan? Het programma PAW 2.0 behelst een samenwerking tussen zes adviesbureaus, ieder met een eigen specialisme. Tezamen bieden wij deelnemende gemeenten in een aantal intensieve sprintsessies alle handvatten om zelf niet alleen een subsidieaanvraag te schrijven, maar ook alle daaropvolgende wijkuitvoeringsplannen te formuleren.

En die vragen van de toekomst? Een van de vragen die mij dagelijks bezig houdt is of de energietransitie nou een doel is, of een middel. En als het een middel is, tot wat dan? In mijn ogen zouden we de energietransitie moeten aangrijpen als kans. De kans om van Nederland een duurzaam land te maken. De kans om wijken te creëren waar het fijn, veilig, toekomstbestendig wonen is. Waar ruimte is voor biodiversiteit en groen. Wijken die klimaatadaptief en hittestress bestendig zijn. Kortom, wijken waar we graag willen wonen. Dit is een beeld dat graag geschetst wordt, maar wat tot op heden heel moeilijk te realiseren is.

De energietransitie is al moeilijk genoeg, met al deze factoren wordt het alleen maar ingewikkelder, hoor je dan. Maar stel nou dat we met z’n allen een gedragen toekomstbeeld kunnen schetsen. Dat we kwaliteitskaders durven te formuleren. Dat we stelling nemen: de bestaande wijk van de toekomst is een wijk die op alle mogelijke vlakken duurzaam is, en dus integraal tot stand gekomen. Dan gaan we dit land écht mooi maken. Ik ga hiermee aan de slag. Doet u mee?”

Aron Klapwijk

Eigenzinnig transities versnellen

Na zes jaar is mijn studietijdperk succesvol afgesloten. Nu kan ik beginnen aan het creëren van veranderingen. Na een bachelor en master op het gebied van milieu, innovatie en energie ga ik nu mijn opgedane kennis en vaardigheden zo benutten dat ik positief bijdraag aan een leefbare, toekomstige wereld.

Aron Klapwijk

Na deze zes jaar weet ik beter wat ik wil, mijn einddoel was eerder onbekend, onzichtbaar en onzeker. Pas in het laatste jaar van mijn master kreeg ik langzaam gevoel bij de richting die ik op wilde: Energie.

Ik krijg energie van energie en wil mij hier graag verder in verdiepen de komende tijd. De huidige veranderingen en innovaties zijn essentieel voor onze toekomst. Juist in een vol, klein land als Nederland is het van belang dat we op een innovatieve en efficiënte manier omgaan met de veranderingen in het energiesysteem.

Er zijn volop uitdagingen die mij aanspreken. In de komende jaren hoop ik mijn kennis en vaardigheden te kunnen verdiepen en verder ontwikkelen door deze uitdagingen op een eigenzinnige manier aan te gaan. Ik hoop bij te dragen aan innovatieve oplossingen en versnellen van ontwikkelingen in ons energiesysteem. Samen met Squarewise wil ik een positieve impact te hebben op de energietransitie. Door deze uitdagingen aan te gaan wil ik mezelf en mijn omgeving blijven uitdagen en stimuleren om op een verantwoorde manier om te gaan met onze omgeving. Door een juiste focus en balans tussen impact en project grootte hoop ik samen met mijn collega’s mijzelf te blijven ontwikkelen en bij te dragen aan een
aangenaam thuis.

Dian Kroes

Hart en ziel voor de energietransitie

Waarom? Zo lang als ik mij kan herinneren is dit voor mij belangrijkste vraag die er is. Want waarom zou je ergens aan deelnemen als de zin daarvan onduidelijk of afwezig is? Als kleine jongen was dit voornamelijk een vraag die ik stelde om ergens onderuit te komen. Nu ik ouder ben is het steeds meer een vraag geworden om te voelen of ik ergens mijn hart en ziel in wil stoppen. Toen ik op zoek ging naar een baan die mijn behoefte aan zingeving kon vervullen, was het deze vraag die centraal stond. Met deze vraag op het puntje van mijn tong ging ik op zoek naar een baan die mijn behoefte aan zingeving kon vervullen. Bij Squarewise vond ik wat ik zocht, Dagelijks mag ik bijdragen aan een eerlijke en schone wereld. Een missie naar mijn hart.

Transitiemaker Dian Kroes

Afgelopen jaar is een vol jaar geweest met veel verschillende projecten, successen en tegenslagen. In Schiedam heb ik ervaren dat ambitieuze ideeën kunnen leiden tot evenredige weerstand. De woningen van een woningcorporatie gebruiken als vliegwiel om ook particulieren in de wijk van het gas af te halen, heeft nogal wat voeten in de aarde.

Dit gedachtegoed was niet alleen voor de markt wennen, maar ook voor de bewoners zelf. Een vernieuwende uitvraag gaf uiteindelijk antwoord op de behoefte van alle partijen. Ook in Noord-Brabant verloopt de warmtetransitie niet zonder horten en stoten. In korte tijd is er een enorme verantwoordelijkheid op de schouders van de gemeenten terecht gekomen, en niet iedereen zit daarop te wachten. Dit leverde voor ons een mooie kans om dit proces zo te ontwerpen en te begeleiden dat gemeenten ontzorgd worden en in staat zijn de regierol in deze transitie op zich kunnen nemen.

Waar ik het meest naar uitkijk in de komende periode is om mij nog meer te kunnen verdiepen in de verschillende onderwerpen die onder het containerbegrip duurzaamheid vallen. Zo ga ik binnenkort aan de slag met de circulaire economie, de Living Building Challenge en participatie. daardoor krijg ik steeds een completer beeld van de transitie. Uiteindelijk wil ik met de activiteiten die we ondernemen graag zoveel mogelijk mensen overtuigen dat het mogelijk is om de wereld een mooiere en fijnere plek te maken.”

Marlies Franssens

Natuur als inspiratiebron

Squarewise is een organisatie die continu aan het veranderen is. In het voorjaar zijn we verhuisd van een te klein geworden kantoor naar een mooi goed onderhouden pand in Amsterdam-Noord.

We zochten samenwerkingen met bureaus die ons konden helpen om beter naar buiten te treden en gingen een goede samenwerking aan met Jasmijn
van Avance. Met haar hulp ontwikkelden we een Theory of Change en schreven we ons succesvol in voor het register van de Code Sociale Ondernemingen. Ik ben supertrots dat we onszelf nu officieel als ‘sociale onderneming’ kunnen omschrijven!

Intern zijn we veel bezig met de vraag: in wat voor toekomst willen we leven en welke rol kunnen we daar nu zelf al in spelen? Op het moment van schrijven zijn we bezig met het invoeren van een nieuw besluitvormingsmodel. Waar de belangrijkste beslissingen traditioneel bovenaan de hiërarchische piramide genomen worden, gaan we nu naar een model waar iedereen een vraagstuk kan opgooien en iedereen in het team een besluit kan nemen. Daarbij moet het besluitvormingsproces volledig transparant (en dus te volgen) zijn. Ook denken we na over de vraag of de BV als rechtsvorm past bij het type organisatie dat we willen zijn. Het zou zomaar kunnen dat we over bijvoorbeeld vijf jaar een vereniging van medewerkers zijn geworden, waarbij de winst integraal – in goed overleg – naar mooie doelen gaat.

Persoonlijk ben ik steeds meer gaan voelen dat we deel uitmaken van een groter geheel, waarvan we de complexiteit te weinig waarderen en begrijpen. Wat zou er gebeuren als we sommige principes uit de natuur gaan overnemen? Zo denk ik veel aan een citaat van Peter Wohlleben in The Hidden Life of Trees: “A tree can be only as strong as the forest that surrounds it”. Als we vinden dat datzelfde geldt voor ons en dat een individu zo sterk kan zijn als de samenleving in zijn geheel, aan welke knoppen willen we dan draaien om een fijnere en meer weerbare omgeving voor onszelf te creëren?

Begin 2020 g a ik drie maanden in het National Park of Upper Niger van Guinee wonen om in een opvangkamp voor chimpansees te werken. Daar kijk ik heel erg naar uit. Ik hoop dat ik terug kom met een beter observatievermogen en veel meer begrip voor de systemen om ons heen. Als ik terug kom wil ik deze nieuwe inzichten en mijn commerciële en bedrijfskundige ervaring in een sociale onderneming gebruiken om andere organisaties te helpen om te vormen tot meer impactgedreven entiteiten. Ik denk hierbij vooral aan het aanbrengen van focus in de (impact-) doelstellingen, veranderingen helpen doorvoeren in de organisatie en samenwerkingen zoeken met nieuwe opdrachtgevers en partners.

Marlien Sneller

Procesbegeleiding en impact in transities

Ik werk aan een duurzamere wereld – in de brede zin van het woord. We bevinden ons in transitie naar een nieuwe maatschappij waarin andere dingen normaal zullen zijn. Op het gebied van economie, arbeid, consumeren, bezit en zingeving… alles eigenlijk! Ik wil positieve impact maken op die transitie.

Marlien Sneller

Ik kijk als procesbegeleider – als neutrale coördinator die de leiding neemt op het proces en stakeholders in de lead zet op inhoud. Die steeds terugkomt bij de essentiële vragen: Wat is ons gezamenlijke doel? Wat is er nu nodig? Wie kan dat het beste doen? En hoe? Ik denk als wiskundige – ik denk analytisch, houd van hersens kraken en puzzels oplossen. Graag breng ik structuur aan en vang complexe zaken in overzichtelijke schema’s – als middel, nooit als doel op zich.

Ik leef als een klaproos – als dappere pionier die nieuwe terreinen verkent. Ik ben krachtig en toon lef, ben niet bang voor de drempels die ik tegen ga komen. Onderweg maak ik mezelf en anderen bewust – van onderliggende aannames, van keuzes die zijn gemaakt, of van de mogelijkheden die er nú zijn. Bewust van mijn drijfveer, en nieuwsgierig naar de jouwe.

Ik ben Transitiemaker bij Squarewise – zo ondersteun ik koplopers in de energietransitie om hun innovatieve projecten te realiseren. Zo maak ik impact. Over vijf jaar ben ik procesbegeleider van innovatie- en transitieprocessen van toenemende complexiteit. Op verschillende thema’s, maar altijd met positieve impact. En daarbij ben ik voortdurend nieuwsgierig naar het antwoord op de vraag: wie ben jij?

Niels Rood

De normaalste zaak van de wereld

Squarewise is een heel bijzonder bedrijf. Dat ik er onderdeel van uit mag maken voelt als een groot cadeau. Alles went, maar elke keer als er nieuwe Squarewisers komen word ik weer herinnerd aan de verwondering toen ik hier begon – O, dus zo kan het ook in het echt!

Niels Rood

Hoeveel boeken er niet geschreven zijn over samenwerking, autonomie, eerlijke relaties, de kracht van kwetsbaarheid, het belang van transparantie? Op de een of andere manier heb ik het lang best logisch kunnen vinden dat al die die inzichten in de praktijk niet werden toegepast. Bij Squarewise is het de normaalste zaak van de wereld.

Conformeren aan heersende gewoonten en de status quo is voor mij geen optie, wat ik regelmatig jammer vind. Ik ben extreem gericht op de inhoud en kan slecht omgaan met hiërarchie en protocol. Bovendien ben ik ongeduldig. Omdat dit al heel lang zo is, wat ik ook probeer, heb ik in deze fase van mijn leven ook vrede met deze eigenschappen. Ik zie ook beter wat het soms op kan leveren, al blijf ik natuurlijk proberen de scherpe kantjes af te vijlen van mijn onaangepaste gedrag. Maar: transitieprocessen vereisen verandering en dan kan het soms geen kwaad als er af en toe iemand het punt benoemt waar anderen voorzichtig omheen manoeuvreren.

In het afgelopen jaar heb ik veel met innoverende bedrijven kunnen samenwerken voor opdrachtgever TKI Urban Energy. Dan ben je concreet bezig met impact; de technologische en sociale innovaties moeten slagen en daarvoor zijn connecties cruciaal. Ik ben bedreven in het leggen van die connecties en ik kan regelmatig waarnemen wat de positieve gevolgen van mijn inspanningen zijn. Bovendien raak ik zelf geïnspireerd door de hoop die vernieuwing in zich herbergt. De drive waarmee ondernemers aan hun idee werken, is aanstekelijk. Waar ik beter in wil worden is leren omgaan met de traagheid van de overheid, waarin alles ingewikkeld en bureaucratisch lijkt te worden. Regelmatig worden er resultaten geboekt op departementen en in gemeentehuizen – en eigenlijk ben ik dan meestal stomverbaasd. Ik moet dus beter leren wennen aan de timing van dat soort processen.

Voor de komende tijd wil ik een bijdrage leveren aan het terugvorderen van de digitale laag boven steden en dorpen. Smart cities mag niet ten prooi vallen aan big tech, dat amoreel (dus niet persé immoreel) onze sporen behandelt als een nieuw verdienmodel. Slimme steden zijn een nog grotendeels onbeschreven blad – en ik zou graag samen met Marcel een bijdrage leveren aan het verhaal dat op die pagina’s komt. Nederland is een
vooruitstrevend land in digitalisering en Squarewise loopt in de kopgroep als het om transities gaat; daarom is het niet alleen een uitdagende, maar ook haalbare ambitie om te zorgen dat de gemeenschappen en principes prevaleren boven marktwerking en winstmaximalisatie.”

Nadine Troost

De wolf die rivieren doet veranderen

Een van de vraagstukken waar ik me het afgelopen jaar mee bezig heb gehouden is de vraag hoe echte impact of echte verandering gerealiseerd wordt vanuit een holistisch wereldbeeld. Hoeveel kan je daarin sturen en wat moet je laten gebeuren?

Transitiemaker Nadine Troost

Het meest tastbare voorbeeld van de manieren waarop ik het afgelopen jaar dit soort impact heb geprobeerd te realiseren, was de inspiratiemiddag met Charles Einstein in het najaar. Eens te meer ben ik me bewust geworden van de dynamische tijd waarin we ons bevinden, waarbij we op alle fronten aan het transitioneren zijn van de zogenaamde Story of Separation naar de Story of Interbeing. Dit laatste is het bewustzijn dat deze wereld een geheel is, waarin alles met elkaar een bepaalde manier verbonden is op. Ineens maakt het dan niet meer uit of een waterdruppel bij de waterscheiding boven aan de berg de ene, dan wel de andere kant op valt en daarmee onderdeel van de Rijn of de Donau wordt. Uit de feedback van aanwezigen spreekt zo’n waardering voor de setting, het programma en de gevoerde gesprekken dat ik alleen maar dankbaar kan zijn voor deze kans.

Vanuit deze gedachte is voor mij als geograaf en transitiemaker een van de meest sprekende voorbeelden van integrale verandering “Het verhaal over de wolf die rivieren doet veranderen”. Dit is een voorbeeld van hoe een wezen – zij het klein in formaat en gering in aantal – zowel een ecosysteem meer divers en meer weerbaar kan maken, als ook het landschap drastisch kan veranderen. En zou het dan voor de energietransitie niet machtig mooi zijn als het lukt om een vergelijkbare impact te bewerkstelligen? Waarbij door de introductie van een techniek, financieringsconstructie of subsidie, politiek beleid of bekende influencer, ineens een regeneratie van de gebouwde omgeving plaatsvindt. En dat dat uiteindelijk resulteert in de herinrichting van onze systemen?

Waar ik me de komende tijd mee bezig wil houden, is het zoeken naar de “wolven” in onze samenleving: voorbeelden van iets dat of iemand die, mogelijk vanaf onderop, zo’n invloed heeft op het sociale systeem waardoor we dichter bij het ‘thriving’ ecosysteem van de toekomst komen.

Ik voorzie twee concrete paden om hiermee aan de slag te gaan. Allereerst wil ik bereiken dat het Living Building Challenge gedachtegoed meer onderdeel wordt van hoe wij de gebouwde omgeving inrichten: een gebouw dient te functioneren als een bloem en daarmee de plek beter te maken, een toevoeging te zijn op het gebied van energie, luchtkwaliteit, watergebruik, en ter inspiratie voor de gebruiker. Daarnaast wordt door middel van het Maatschappelijk Verantwoord Innoveren gedachtegoed meer verbonden gewerkt aan innovaties. Immers hebben innovaties de beste kans van slagen wanneer deze in verbinding staan met de mens, de samenleving en de omgeving. Op deze twee manieren ga ik integraal aan de slag in het sociale ecosysteem, en de fysieke omgeving. Zou het niet fantastisch zijn, als daarmee blijkt dat ikzelf een wolf ben…

Dieke Schutjens

De nieuwe wereld zichtbaar maken

Deze zomer studeerde ik af als klimaatwetenschapper en vol energie begon ik aan mijn nieuwe baan bij Squarewise. Maar omdat ik een dolenthousiaste idealist ben, had ik me alvast mentaal voorbereid. Ik zou juist realistisch en kalm moeten zijn, en niet teveel op te voorgrond treden.

Wat was ik naïef! Want bij Squarewise is iedereen dolenthousiast. Ideeën worden hier niet afgekraakt, maar je collega’s stimuleren je om je plan uit te gaan voeren. Tijdens de lunch mag er gefilosofeerd en gedroomd worden. En ondanks dat ik een jonge Transitiemaker in Opleiding ben, doet mijn mening ertoe. Mijn collega’s moedigen me juist aan om me uit te spreken. Ik word gewaardeerd om wie ik ben en ik krijg de kans om mijn talenten te benutten. Dit is precies de werkomgeving die je als transitiemaker nodig hebt.

Die nieuwe, duurzame en eerlijke wereld bestaat gewoon al, bij ons op kantoor. Nu is het aan ons nog de taak om anderen te laten zien dat het gewoon kan. Overal om ons heen zien we die nieuwe wereld al verschijnen of kunnen we die samen creëren. Ik krijg er energie van om die nieuwe wereld aan anderen te laten zien. Vaak zitten we vastgeroest in systemen en denkpatronen, waardoor we die wereld nog niet als zodanig kunnen identificeren. Zelf heb ik daar natuurlijk soms ook last van. Maar door ons hier bewust van te zijn, kunnen we elkaar ook stimuleren om buiten die gangbare systemen te denken.

Als jonge hond ben ik in de positie om door te vragen en mensen een spiegel voor te houden. Daar maak ik dan ook graag gebruik van! Waarom doen we het eigenlijk op deze manier? Hoe zou dit gaan in de ideale wereld? Vaak is die stap naar de nieuwe wereld dan makkelijker te maken dan je denkt.

Ik weet zeker dat ik me binnen dit bedrijf mag en kan ontwikkelen tot een goede transitiemaker. Er gebeurt op dit moment zoveel in ons vakgebied, dat ik niet kan wachten om dit allemaal als een sponsje op te nemen. Wijkaanpakken, burgerparticipatie, circulair en regeneratief bouwen, koken op inductie, ik vind het allemaal even leuk en interessant. Hopelijk ben ik over een paar jaar een ervaren transitiemaker en stroomt de ‘Squarewise way of working’ door mijn aderen. En raken anderen hierdoor geïnspireerd en gemotiveerd. En als het goed is ben ik dan nog steeds een dolenthousiaste idealist!

Leonie van der Steen

Liefde

Wat was het weer een bijzonder jaar! Een eerste mijlpaal was de keuze om opgenomen te willen worden in de Code voor Sociale Ondernemingen. We voelden ons al lang zo, maar besloten dit jaar dat ook te willen uitdragen. De ‘Theory of Change’ die we daarvoor opstelden hielp ons om scherp te formuleren waar we voor staan, waar we voor werken en hoe we met elkaar om willen gaan. Het bood ook een invalshoek in gesprekken met bevriende bedrijven en zelfstandigen over het bundelen van krachten.

Leonie van der Steen Directeur Squarewise

Mijn hart ging sneller kloppen van de gesprekken in ons team over onze gezamenlijke drijfveren, over de veranderingen die we in de buitenwereld willen realiseren, over de waarden die we op kantoor belangrijk vinden. Met lef werken aan verandering, onbaatzuchtig naar buiten treden, lekker eigenwijs, maar altijd met liefde. Het kostte ons meerdere overleggen om te besluiten dat dat het woord was dat we allemaal bedoelden, maar vermeden te benoemen. Het voelt heel passend!

Ik heb veel liefde gevoeld in 2019. Liefdevolle nieuwe ontmoetingen met concullega’s die eenzelfde zoektocht doorgaan, avonden in Pakhuis de Zwijger waar de energie van het publiek op je overslaat en liefde voor de mensen die besluiten ergens anders verder te gaan; Willem, Saskia: het ga jullie goed! En er kwamen ook mooie mensen voor terug; Aron, Dieke, Johannes. Het team is weer mooi op sterkte. En straks komt Jeske terug, samen met baby Otto. Daar heb ik zin in!

Onze lunchgesprekken op kantoor zijn mijn favoriete momenten! Van warmtenetten via de democratisering van energie, naar de rol van eigendom en commons. En uiteindelijk het concept om grond aan te kopen en om niet in pacht geven, een manier om het eigenbelang van de eigenaar uit de discussie halen. Die combinatie tussen bevlogenheid, systemisch doorgronden en samen het lef hebben om oplossingen uit te proberen, voelt voor mij heel waardevol en bijzonder.

Trots ben ik op de projecten, maar ook de samenwerkingen die we gestart zijn; met SustainableMotion en DRIFT werken we aan een transitie academie voor starters, met Frisse Blikken, Ruud Koornstra en Marjet Rutten aan een landelijke inkoopcoöperatie voor huiseigenaren en met Stroomversnelling (en intussen veel andere partners) aan het Wijkkompas, waarin we onze lessen over wijkaanpakken inbrengen.

Mijn persoonlijke ontwikkeling speelde dit jaar op twee vlakken. Allereerst ging het over de stap van ‘doen’ naar ‘aanzetten tot’. Met steeds meer ervaren collega’s ontstaat voor mij meer ruimte (en uitdaging) om meer op afstand mee te denken in projecten en te focussen op het breder delen van lessen en ideeën. Dan dienen zich ook ineens vragen aan over ‘vrouwelijk leiderschap’. Mag je dominant zijn, een stevige mening hebben, jezelf op een podium zetten…? Ik merk dat ik daarin in mijzelf nog veel meer wil tegenkomen; zijn wie je bent als je straalt. Dat is de uitdaging die ik mijzelf en het team gun het komende jaar!”

Jeske Zonneveld

Op het snijvlak van de ‘ville’ en de ‘cité’

Het jaar 2019 begon ik met meer kennis over de transitie naar een duurzame gebouwde omgeving, ik was niet meer een starter – ik wíst nu dingen. Tja, wat ik vooral had geleerd is dat er nog zoveel is wat ik niet weet. Gelukkig ben ik afgelopen jaren steeds meer mensen tegengekomen die ook werken aan de maatschappij van morgen. Het zijn mensen die betrokken en bevlogen zijn. Ze zijn bereid kennis en ervaringen uit te wisselen over wat werkt en wat beter kan. Ik ben ervan overtuigd dat we samen wel weten hoe het gaat lukken. Het samenbrengen van die collectieve kennis zie ik als één van de belangrijkste manieren om een mooiere samenleving te maken – met z’n allen! (Dus, doe je mee…?)

Transitiemaker Jeske Zonneveld

De kracht van samenwerking heb ik van dichtbij mogen meemaken met
woningcorporaties in regio Utrecht. Zij leunen op elkaars talenten en maken gebruik van elkaars bezit om schaal te maken. Gezamenlijk komt daarmee het doel ‘een duurzame woningvoorraad in 2050 in zicht’, zonder dat betaalbaarheid daarvoor in de knel komt. Het belang van verduurzaming en betaalbaarheid past in het gedachtegoed van de donuteconomie. Het neemt verantwoordelijk voor sociale waarden én voor de grenzen van de planeet. Voor mij is dit de toekomst van ons economisch systeem.

Rond de zomer heb ik de kans gekregen een interessante, tegendraadse zoektocht te beginnen. De trend in Nederland is de transitie tot stand te brengen in wijkaanpakken. Maar een wijkaanpak is deel van de oplossing; individuele sporen zijn ook nog steeds nodig! Voor deze zoektocht maakte ik een analyse van de huidige Nederlandse woningvoorraad. Ik ging op zoek naar wie de grote uitstoters zijn, en wie in die huizen wonen. Dit bracht interessante inzichten naar voren. Zo hebben we nog geen verleidend verhaal voor woningbezitters die niet wakker liggen van een hoge energierekening en van de gevolgen van een stijgende zeespiegel. Toch is ook een hoog en droog verwarmd zwembad in de kelder, dat in de winter meer aardgas verbruikt dan een volledige corporatieflat bij elkaar, aan de beurt voor 2050.

Voor mij begon 2019 ook met belangrijk persoonlijk nieuws. Ik was zwanger en in oktober is mijn zoontje geboren. Deze grote gebeurtenis bracht de vraag ‘wat voor toekomst wil ik maken?’ ineens heel dichtbij. Ook bracht het me in contact met hiervoor onbekende werelden. Confronterend vond ik de focus op mij – de moeder; terwijl mijn vriend vaak als een soort ‘hulpje’ benaderd werd. Dat hij zorgde voor een geschikte crèche – een crime in de Randstad – vond men maar raar. Op het gebied van gelijkwaardig ouderschap valt duidelijk nog zoveel winst te behalen.

Daarnaast werd ik overal geattendeerd op mijn rechten als zwangere – en wat mijn werkgever verplicht voor mij moest te organiseren. Terwijl ik en Squarewise juist op zoek waren naar tips over hoe we dit avontuur gezamenlijk konden aangaan, op een manier die voor beiden werkt. Eén van de uitkomsten hiervan is dat ik na mijn zwangerschapsverlof twee maanden mét mijn zoontje op kantoor ga werken. Een fantastisch avontuur! Een waarmee ik andere organisaties hoop te kunnen inspireren.

Vooruitblikkend op de ontwikkeling van Squarewise, mijzelf en de energietransitie word ik enthousiast van het snijvlak tussen de ‘ville’ en de ‘cité’. Een onderscheid gemaakt door Richard Sennet (Lees vooral zijn boek ‘Building and dwelling’). De ville zijn de fysieke gebouwen en infrastructuur; de cité zijn de bewoners, de stad als hun habitat. De ville zijn de daken die vol gelegd worden met zonnepanelen. De cité is het buurtcollectief als initiatiefnemers of als kritische, hechte tegenstanders. Hoe de verandering van de fysieke omgeving – de ville – een positief effect kan hebben op de cité – en vice versa, is voor mij de zoektocht van 2020. Een mooie constatering is dat, zelfs al is het niet de oorsprong van de naam. Onszelf Squarewise noemen lijkt toch verdomd goed te passen.

Transitiemaker

Illustraties: Marjolijn Stappers
Foto’s: Annejet Brandsma

Lees hier de hele Impact Rapportage 2019

Theory of Change Squarewise

#ImpactRapportage, #TransitiemakersinOpleiding

Adres

Pand Noord
Meeuwenlaan 100
1021 JL Amsterdam

Contact

info@squarewise.com
+31 (0) 20 447 39 25

Volg ons

Logo Code Sociale Onderneming