Duurzame innovatie is gebaat bij feesten!

Op 23 maart 2012 was Squarewise als spreker aanwezig op het congres ‘All Energy day’. Het congres bracht politieke sprekers, wetenschappers en de top van het bedrijfsleven bijeen met ambitieuze studenten met een interesse in duurzame energie. De middag werd geopend door Ruud Koornstra die vertelde over zijn eigen ervaringen met innovatie in de energiesector. Ook Jan Peter Balkenende sprak de studenten onder de aanwezigen toe over hun potentiele rol in de sector. Leonie van der Steen betoogde hier namens Squarewise dat feestvieren een essentieel onderdeel is van succesvolle duurzame systeeminnovaties. Die conclusie legde ze uit aan de hand van ervaringen opgedaan bij het project smart grid Couperus.

De energiesector die de studenten van nu leren kennen, is volop in beweging. Er ontstaan nieuwe technieken, nieuwe toepassingen en nieuwe verhoudingen. Traditionele partijen zijn op zoek naar hun nieuwe rol en nieuwe toetreders zoeken hun plek in het speelveld. Liberalisering, internationalisering en een toenemende roep om duurzaamheid dwingen energiespelers er toe hun eigen innovatieve vermogen te ontwikkelen en op zoek te gaan naar partners om gezamenlijk vernieuwingen mee te kunnen realiseren.

Een voorbeeld hiervan is de verandering van ons energienet. De eisen aan het net veranderen door toenemende inzet van sterk fluctuerende duurzame bronnen, ontwikkelingen rondom lokale opwekking en nieuwe toepassingen, zoals elektrische voertuigen en warmtepompen, die voor pieken in elektriciteitsverbruik zorgen. Deze sterke fluctuaties in elektriciteitsaanbod en -vraag en de noodzaak om twee richtingen te kunnen faciliteren op het net, vragen inzet van software om het net toekomstbestendig te maken. Dit betekent dat netbeheerders zoeken naar samenwerkingsverbanden met partijen binnen en buiten de traditionele keten om hun rol goed te kunnen blijven vervullen.

Squarewise helpt partijen hun rol te vinden in deze nieuwe werkelijkheid en samen met partners duurzame innovaties te realiseren. Een voorbeeld is het project ‘Smart grid Couperus’. Dit project realiseert in Ypenburg een koppeling tussen bijna 300 woningen met individuele warmtepompen en is een van de twaalf Proeftuinen Intelligente Netten. Op verzoek van de Provincie Zuid-Holland heeft Squarewise de twee initiatoren van dit project geholpen hun ambitie uit te werken tot een zevenkoppig consortium met een meerjarige samenwerkingsovereenkomst.

Zeven partijen vanuit een globale ambitie naar een uitgewerkte en ondertekend plan begeleiden, is geen projectmanagement taak die je kunt ‘managen’ met goede planningen en takenlijsten. Dergelijke processen kennen vaak een lange doorlooptijd en een onvoorspelbare uitkomst. Belangrijk is dat een duidelijke ambitie wordt geformuleerd door de partijen gezamenlijk en dat deze leidend wordt gemaakt in het vervolg van het proces. Dat proces moet bovendien voldoende vrijheidsgraden kennen om ruimte te bieden aan voortschrijdend inzicht van de partijen en gelijktijdig voldoende richtinggevend zijn om het proces voortgang te blijven houden.

Om alle partijen langdurig aan tafel te houden, moet de gedeelde ambitie aansluiten bij de individuele belangen van elk van de partijen. Iedere partij kan dan zijn eigen belang nastreven, terwijl gelijktijdig het gedeelde belang wordt gediend. Partners wiens belang niet (voldoende) gediend wordt, blijven niet aan tafel tot het einde. Bij het project smart grid Couperus is de ambitie stapsgewijs geconcretiseerd en vervolgens opgedeeld in vier fases. De eerste twee fases kunnen met de huidige zeven partners gerealiseerd worden. In fase 3 en 4 zullen enkele van de huidige partijen meer op de achtergrond opereren, en zullen nieuwe partijen toetreden. Op deze manier wordt gewaarborgd dat alle partijen aan tafel inbreng en dus betrokkenheid blijven houden.

Een flexibel proces, dat gestuurd wordt door de deelnemers, vereist dat de personen aan tafel voldoende mandaat hebben om zelfstandig in te spelen op veranderende omstandigheden. Om langdurig dergelijke capaciteit vrij te maken, is betrokkenheid op het bestuurlijke niveau van de partijen essentieel. Er moet regelmatig voortgang getoond worden, al ligt dat bij innovatieprocessen soms meer op het relationele vlak, dan technisch-inhoudelijk. Kortom: een goed feest, waarin gevierd wordt dat de partijen gezamenlijk een stap verder zijn in de concretisering van hun gedeelde ambities, is essentieel voor het succes van innovatieve projecten. Door regelmatig gezamenlijk stil te staan bij de successen, blijft vertrouwen in het doel dat de partijen gezamenlijk aangegaan zijn, in alle lagen bewaard. En dat is onmisbaar…

Leave a comment

Comments