Spreiding en concentratie? Verdeling en verbinding!

Een veelgebruikte aanduiding van het vraagstuk waarvoor de Nederlandse ziekenhuiszorg op het moment staat is ‘spreiding en concentratie van het zorgaanbod’. Waarom geen andere benaming kiezen die ziekenhuizen en andere zorgaanbieders een zet in de juiste richting zou kunnen geven?

Met 'spreiding en concentratie' wordt gedoeld op de geografische afstand tussen ziekenhuislocaties in Nederland waar dezelfde behandeling geboden wordt; op dit moment is deze te klein. Er zijn teveel verschillende plekken waar kosten worden gemaakt om eenzelfde soort patiënt te kunnen helpen. De suggestie is dan ook om deze locaties verder uit elkaar te spreiden door de geografische afstand te vergroten. Aangezien de oppervlakte van Nederland niet verandert, betekent dit dat een aantal ziekenhuizen die een bepaald type zorg op dit moment aanbiedt hiermee moet stoppen. Hierdoor concentreert dit type zorgaanbod zich op de ziekenhuislocaties die deze zorg blijven aanbieden.

Externe oplegging
Tot zover de uitleg van deze aanduiding. Mijn grootste bezwaar ertegen is dat deze een situatie impliceert waarin een onafhankelijke strategische mogendheid het zorgaanbod ‘spreidt en concentreert’ (het eerste beeld dat in mijn hoofd opkomt bij het horen van deze aanduiding is een overzichtskaart waarbij pionnen op enkele plekken worden weggepakt en enkele anderen ingewisseld worden voor een groter exemplaar). Door dit gevoel van ‘externe oplegging’ wordt het voor bestuurders al snel ervaren als een hoofdpijndossier dat als een tikkende tijdbom op hun bureau is gemikt.

Nieuwe organisatievormen
Ik wil daarom pleiten voor de alternatieve aanduiding ‘verdeling en verbinding van het zorgaanbod’. Hierdoor worden ziekenhuisbestuurders veel meer aangesproken om zich actief op te stellen en samen op zoek te gaan naar nieuwe, toekomstbestendige organisatievormen waarin  samenwerkingsverbanden ervoor zorgen dat specialistische zorg kosteneffectief wordt aangeboden in aansluiting op de marktvraag. 

Door verdeling in samenhangende clusters van het eigen zorgaanbod, samenwerking met maatschappen over meerdere ziekenhuislocaties en het aangaan van nauwe verbindingen met zorgaanbieders in eerste en derde lijn ontstaan nieuwe vernetwerkte ziekenhuisorganisaties. Waar ‘smart grids’ zorgen voor een efficiëntere toevoer van onze energiebehoefte, zo kunnen deze vernetwerkte ziekenhuizen veel beter inspelen op de toekomstige ontwikkeling van de marktvraag. Eerste stap is om als ziekenhuis zo snel mogelijk een helder beeld te krijgen van de marktbehoeften op de verschillende niveaus van je zorgaanbod. Alleen hiermee kun je goed voorbereid de meeste geschikte mogelijkheden om deze in samenwerking aan te bieden met potentiële partners verkennen en duurzame afspraken maken.

------
Noot achteraf - De NMa heeft zich onlangs duidelijk uitgesproken over het feit dat verdeling van het zorgaanbod tussen ziekenhuizen onderling in de vorm van specialisatie-afspraken onderlinge onder het kartelverbod vallen. Reden te meer om angst en onduidelijkheid bij zorgaanbieders met samenwerkingsintenties weg te nemen en helder vast te stellen welke vormen van samenwerking wel en niet de keuzevrijheid van patiënten beperken - waarbij een duidelijke rol voor de zorgverzekeraar is weggelegd.

Leave a comment

Comments