Laat de patiënt rechtstreeks afrekenen met de dokter

De gezondheidszorg dreigt onbetaalbaar te worden. Dus worden er maatregelen bedacht om het tij te keren. Maar met de oplossingen die nu voorgesteld worden, gaat dat niet lukken. Innovatief, outof the box denken is nodig: Organiseer de gezondheidszorg ongeveer zoals het onderwijs.

Stelling is dat de problemen in de organisatie en financiering van de gezondheidszorg momenteel zó groot zijn geworden dat die niet meer binnen het bestaande systeem opgelost kunnen worden. Dat systeem heeft goed gewerkt, we hebben er uit gehaald wat er in zit, maar het is nu aan het eind van haar levenscyclus. Het is hoog tijd voor een systeemdoorbraak.

In grote lijnen zou een nieuw gezondheidszorgsysteem er als volgt uit kunnen zien: Introductie van echte marktwerking tussen zorgverlener en patiënt waarbij de patiënt aan de deur afrekent met de dokter. De patiënt kiest zelf de zorgverlener waardoor hij of zij geholpen wil worden. Adviezen vanuit de omgeving en lijstjes en fora op internet kunnen daarbij helpen, net zoals we ouders in staat achten de beste school voor hun kind te kiezen. De rekening voor de door de zorgverlener verrichte diensten dient mede ondertekent te worden door de patiënt. Zijn voor de behandeling van de patiënt meerdere disciplines nodig, dan wordt door deze manier van werken, het aanstellen van accountmanagers voor dergelijke patiënten gestimuleerd; (want per maand mag per instelling slechts één rekening per patiënt ingediend worden). De door de patiënt mede ondertekende rekening wordt betaald door een nieuw op te richten Nationaal Administratiekantoor Gezondheidszorg, zoals ook alle reguliere scholen en docenten door de staat betaald worden. Een gevolg van deze werkwijze zal zijn dat goede dokters veel klanten krijgen en dus goed verdienen en dat niet zo’n goede zorgverleners minder klanten krijgen, hun inkomsten zien dalen en daardoor aangespoord worden om flink bij te gaan leren.

Naar analogie van het onderwijs – daar doen we het ook zonder onderwijs-inkoop-kantoren – zijn zorgverzekeraars in dit nieuwe systeem niet nodig. En alleen dat al levert een gigantische besparing op. Geschat wordt dat de totale loonsom van alle mensen die werken bij de zorgverzekeraars bijna de helft bedraagt van de totale loonsom van alle medische specialisten in Nederland. De eerste groep bestaat uit indirecten en schuift vooral met A4-tjes, de tweede groep bevolkt het primair proces en probeert mensen beter te maken. In bedrijfstermen hebben we hier te maken met een immense overhead die de integrale kostprijs van zorgdiensten enorm verhoogt. Rigoureus snijden in die overhead is dus logisch en verstandig.

Natuurlijk kunnen allerlei topvoorzieningen blijven bestaan zoals high-end privé-klinieken, maar daar dienen de klanten dan wel zelf voor te betalen. Net zoals betaald moet worden voor high-end voorzieningen in het onderwijs als Notenboom en het Luzac College.

Een serieuze uitwerking van de hier gegeven schets voor een systeemtransitie in de organisatie en financiering van de gezondheidszorg is zeer de moeite waard omdat het nieuwe systeem een dramatische kostenverlichting oplevert, omdat de patiënt er door geëmancipeerd en empowered wordt, omdat het slechte dokters en zorgverleners de wind uit de zeilen neemt, omdat het halfslachtige marktwerking vervangt door echte marktwerking, omdat de bureaucratie aanzienlijk vermindert en omdat het systeem inherent stabiel en behoorlijk future proof is.

Tel uit je winst!

Mathieu Weggeman is strategic partner bij Squarewise en hoogleraar innovatie aan de Technische Universiteit Eindhoven. Dit artikel verscheen op 8 augustus 2011 in Het Financieele Dagblad.

Leave a comment

Comments