EnglishNederlands
You are here: Home » The Square

En nu

Door: Teun Kraaij | Op: 9-3-2011

zorgverzekeraar-op-de-regiestoelDe NMa probeert te voorkomen dat ziekenhuizen “Verdeling en verbinding” té letterlijk nemen en er te weinig keuzemogelijkheden overblijven voor de patiënt als gevolg van specialisatieafspraken tussen zorginstellingen. Het Ministerie van VWS probeert specialisatie van zorginstellingen juist te bevorderen om de kostendruk te verkleinen en de kwaliteit te verbeteren. Deze tegenstrijdige belangen zorgen voor onrust in de markt. Hoe is deze situatie ontstaan en waarom kunnen juist zorgverzekeraars deze patstelling doorbreken?

Impasse
In de maarteditie van Zorgvisie schrijft Barbara Baarsma, hoogleraar marktwerking- en mededingingseconomie aan de Universiteit van Amsterdam, een treffende analyse over de impasse rond de ontwikkeling van specialistische zorg in Nederland. Zij beschrijft hierin de huidige situatie die is ontstaan rond de ontwikkeling van specialistische zorg. Zorginstellingen willen, aangespoord door volumenormen, onderling specialisatieafspraken maken om volume te optimaliseren en kwaliteit te verbeteren. De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa), die beoordeelt of samenwerkingsafspraken niet tot kartelvorming en beperkte keuzevrijheid voor de patiënt leiden, zorgt voor terughoudendheid bij de zorginstellingen uit vrees voor sancties. Maar zonder ‘referentiezaken’ kan het NMa haar beleid niet duidelijker maken. Een impasse met als duidelijk signaal dat de zorgsector er behoefte aan heeft dat zorgverzekeraars écht hun beoogde regierol gaan vervullen.

Markt in tweestrijd
In het huidige stelsel, concurrerend op kosten en kwaliteit, is de mogelijkheid voor de patiënt om te kunnen kiezen essentieel. De behoefte aan keuze bij de patiënt vertaalt zich naar de behoefte aan keuze bij de zorgverzekeraar. Als het aantal zorgaanbieders door specialisatieafspraken teveel onder druk komt te staan, kunnen er monopolieposities ontstaan voor bepaalde ziektebeelden.

Aan de andere kant werkt het systeem door te concurreren op kosten specialisatie in de hand. Zoals Taylor aan het begin van de 20e eeuw al beschreef, leidt arbeidsdeling tot efficiëntie in het productieproces. Naast positieve effecten op het gebied van efficiëntie kan een specialistische context ook de kwaliteit bevorderen in de vorm van kennisclustering en routinematig werken.

Zorgverzekeraar als uitkomst
De suggestie om zorgverzekeraars te betrekken in dit vraagstuk kan de broodnodige doorbraak bieden. Naast de beoogde vraagsturende rol kan de zorgverzekeraar ook een adviserende rol spelen bij het opzetten en beoordelen van samenwerkingsverbanden tussen zorgaanbieders. De verzekeraar heeft immers baat bij kwalitatieve betaalbare zorg enerzijds en klanttevredenheid –en dus voldoende keuzevrijheid– anderzijds. De noodzaak van een doorbraak in de huidige situatie in combinatie met het kabinetsvoornemen om de ex post compensaties voor verzekeraars af te schaffen kan ervoor zorgen dat de verzekeraar van beide beoogde rollen nu écht werk gaat maken.

De zorgsector heeft op korte termijn behoefte aan duidelijkheid om de positieve effecten van marktwerking te kunnen oogsten. Als gebrek aan concrete voorbeeldcases de oorzaak is dat de NMa haar beoordelingstraject niet kan verduidelijken, wat staat een proeftraject met vertegenwoordigers van ziekenhuizen en NMa samen met verzekeraars in de weg? Wie neemt het initiatief?

 

Teun Kraaij is student Health Sciences en Business Administration aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Hij schrijft zijn Master thesis bij Squarewise over de verschillen tussen zorg geleverd in categorale en generale ziekenhuizen. Hierin richt hij zich met name op het verklaren van de verschillen in kosten en kwaliteit. De resultaten van dit onderzoek worden eind 2011 verwacht. U kunt contact opnemen met Teun door te mailen naar kraaij@squarewise.com.

divider

Leave a comment








divider

Comments