Hoe zet je alle stakeholders op 1 lijn voor het opzetten van een lokaal duurzaam energiebedrijf?

Sinds de liberalisering van de energiemarkt in 2004 groeit het inzicht dat ook op kleine schaal samenwerkingsverbanden om energie op te wekken, op te slaan of te delen winstgevend kunnen zijn. Toch blijft het aantal geslaagde projecten dat zich stand weet te houden tussen de gevestigde orde beperkt. Het grootste probleem ligt niet in de complexiteit van de energiemarkt, het vastlopen in de mazen van de wet- en regelgeving, maar in de organisatorische obstakels tussen stakeholders. Een aantal sleutels tot succes kwamen recent naar voren op een congres over het opzetten van lokaal duurzaam energiebedrijf. 

Denk aan je klanten
Aansluiting van gebouwen op een warmtenet heeft als voordeel dat, eenmaal aangesloten, de kasstroom gegarandeerd is. Restwarmte, van bijvoorbeeld een industrieel complex, wordt via een gesloten leidingsysteem een huis binnengebracht. Warmte van het water wordt hier  via een warmtewisselaar onttrokken en gebruikt voor verwarming of voor warm water. Eenmaal aangesloten kunnen bewoners niet meer terug naar een conventionele CV-ketel op gas. Dit geeft je een inkomensgarantie waar een bank snel gelukkig van wordt!

Maar voordat gebouwen aangesloten zijn, is goede communicatie en informatievoorziening cruciaal voor een succesvolle adaptatie. Het nieuwe energiebedrijf DEVO (Duurzame Energie Veenendaal Oost) heeft dit aan den lijve ondervonden. Bij aansluiting op het warmtenet in Veenendaal was het gebruik van de warmwaterkraan toch anders dan bewoners gewend waren. Bij het open draaien van de kraan kwam er direct warm water uit, echter na 10 seconden werd dit koud en moest men 60 seconden wachten tot het weer warm was. Dit klinkt niet veel, maar het is voor de gemiddelde gebruiker, die een CV-ketel gewend is, hoogst vervelend te noemen. Een van de bewoners concludeerde dat het warmtenet niet zo duurzaam was als werd voorgedaan door de verspilling van dit water. Hoewel de andere wijkbewoners niet hebben toegegeven aan een volksopstand, werkt een dergelijk issue het imago van restwarmte niet in de hand en kan het een negatieve invloed hebben op verdere uitbreiding van het warmtenet. Een geleerde les is om afnemers in een vroeg stadium te informeren over het gebruik en de technische risico’s van een onbekend energiesysteem.

Creëer draagvlak onder de lokale gemeenschap
DDB in Woerden liep stuk door het wegvallen van een van de belangrijkste stakeholders, een ambtenaar die niet werd herkozen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. Na het wegvallen van deze trekker bestond er nog te weinig draagvlak binnen de gemeente. Om ambities voor duurzame energie te realiseren moet een lokale overheid investeren in partij-overschrijdend beleid en creatie van bestuurlijk commitment binnen haar eigen organisatie.

De Noord-Hollandse Energiecoöperatie hanteert bijvoorbeeld een strategie waarbij geïnvesteerd wordt in het genereren van sociaal kapitaal. Hier wordt geen gebruik gemaakt van conventionele marketingbudgetten, maar ligt de focus op het creëren van communities rondom lokale energie initiatieven.  Door interactie en coöperatie tussen de ondernemers, bewoners en belangenbehartigers in de regio wordt een belangrijke kennisbron opgebouwd die nuttig is voor alle partijen in de regio. Oftewel, een  win-win situatie voor alle stakeholders. 

Commitment van stakeholders # 1 sleutel tot succes
Het opzetten van een nieuw duurzaam energiebedrijf is een systeeminnovatie waarbij het hele systeem van betrokken partijen moet streven naar hetzelfde nieuwe doel. Om dit voor elkaar  te krijgen, moet voor elke speler de toegevoegde waarde duidelijk en voelbaar zijn. Juist een decentraal duurzaam energiebedrijf vereist wederkerigheid en vertrouwen. Technische risico’s kunnen ingeperkt worden, maar om op vertrouwde basis collectief samen te werken moeten belangen transparant gemaakt worden. Zonder dit vertrouwen geen commitment. En commitment is de sleutel tot succes.

Geïnspireerd door het congres ‘Succesvol exploiteren van uw lokale duurzame energiebedrijf van IIR’

Leave a comment

Comments