Energie voor een groene topeconomie

De zuidelijke vleugel van de Randstad, ofwel de Zuidvleugel genoemd, is een regio in Nederland met een zeer grote economische kracht en heeft de potentie om uit te groeien tot één van de topregio’s van Europa. 32% van de beroepsbevolking is werkzaam in de Zuidvleugel, ongeveer 22% van het BNP is afkomstig uit de Zuidvleugel en de regio trekt elk jaar 1,2 miljoen buitenlandse bezoekers (gebiedsagenda Zuidvleugel). Men zou kunnen verwachten dat een regio met deze uitgangspositie vooroploopt als het gaat om innovatie. Echter, ondanks de aanwezigheid van topuniversiteiten, toonaangevende (technologische) bedrijven in verschillende sectoren en een brede economische structuur scoort de Zuidvleugel niet hoog (economische agenda Zuidvleugel).

Om de aanwezige, brede, economie in de toekomst optimaal te stimuleren, zal deze regio zich nog meer moet richten op de meeste kansrijke sectoren: die met de meeste economische potentie en sterkste concurrentiepositie, zoals de energie sector. Ontwikkelingen zoals de schaarste aan grondstoffen, stijgende energieprijzen en klimaatverandering dwingen deze sector tot hervorming. Verandering die een bedreiging vormt voor meer dan de energiesector alleen, maar die ook mogelijkheden brengt voor de ontwikkelingen van nieuwe markten en de positionering van de regio. Regionale kenmerken als duurzaamheid, innovatievermogen, flexibiliteit en een onderscheidend internationaal profiel worden steeds belangrijker om deze transitie te kunnen maken.

Juist toegang tot het innovatiepotentieel is een effectieve maatregel om het toekomstig economisch fundament van de Zuidvleugel te versterken. Een te beperkte samenwerking tussen bedrijfsleven, overheid en kennisinstellingen leidt nu nog tot begrensde ontwikkeling en toepassing van kennis bij bedrijven in de regio. Dit in tegenstelling tot concurrerende topregio’s in Europa waar de mogelijkheden om sectoren te verbinden en groei te creëren steeds pro-actiever worden opgepakt. De brede economische structuur van de Zuidvleugel is een gezonde voedingsbodem voor de opgave waar de regio het komende decennium voor staat: innoveren en verduurzamen.

Stroomversneller als instrument

Om innovatie op regionaal niveau te stimuleren moeten initiatieven en partijen op lokale schaal bij elkaar gebracht en aangejaagd worden. Door de economische kracht van de verschillende sectoren te bundelen ontstaan kansen tot het integreren van ketens, het kruisbestuiven van kennis, het meeliften op imago, het benutten van al aanwezige infrastructuur en schaal. De provincie Zuid-Holland verkeert in een uitstekende positie om het ‘makelen en schakelen’ en het faciliteren van initiatieven om de dynamiek tussen verschillende sectoren op gang te brengen en te versnellen.

Het innovatiepotentieel van de provincie Zuid-Holland wordt versterkt door het programma Stroomversneller. Dit programma, waarin impactvolle innovatieprojecten gericht op milieu ondersteund worden, heeft tot veel positieve resultaten geleid.  Het programma heeft als doel de provincie te verduurzamen en biedt nu de mogelijkheid om de verbinding met de economische component te leggen. Economie en duurzaamheid hebben in deze geen tegenstelde belangen en kunnen elkaar juist versterken, het leidt tot economische structuur versterking in de provincie. In de projecten wordt duurzaamheid niet meer als ‘groen’ benaderd, maar zijn termen als ‘rendabele top’ en ‘terugverdientijd’ orde van de dag. Duurzaamheid geeft in deze aan hoeveel innovatie in de toekomst waard is en impliceert een lange termijn visie.

Duurzaamheid als lange termijn waarde

Door de ervaring en aanpak van de Stroomversneller worden de gekozen duurzame, energie gerelateerde projecten intensief begeleid. Multistakeholdermanagement speelt hierin een cruciale rol; als procesbegeleider brengt de provincie de betrokken partijen bijeen en werkt met de belanghebbenden aan een collectief doel. De rol als lange termijn visionair is hierin specifiek voor de overheid weggelegd. Bovendien kan de overheid over projectgrenzen heen kijken en daarmee korte termijn activiteiten in een breder perspectief plaatsen. De overheid overziet de impact van deze projecten in de regio en kan hiermee de ontwikkeling van duurzame energie versnellen. Innovatieprojecten hebben vaak de behoefte aan een dergelijke partij om als initiator en katalysator te dienen.

Om een dergelijke aanpak goed in de markt te laten landen is het nodig samen te werken met marktpartijen en dicht op projecten te zitten. Het innovatiebeleid wordt door het aanjagen van projecten concreet en passend; resultaten zijn eenvoudig te herleiden en kunnen efficiënt worden teruggekoppeld. De rol van de provincie verschuift van die van compenseerder naar die van stimulator. De economische drivers zijn hierbij duidelijk: de positionering van de Zuidvleugel als topregio in Europa, de kracht van bundeling van sectoren en de stijgende waarde van duurzaamheid.

Leave a comment

Comments