Verslag Squaretable Grafische industrie: Als de persen niet meer centraal staan

Op 5 oktober organiseerde Squarewise in samenwerking met de branchevereniging van grafische ondernemingen (KVGO) een Squaretable ‘Innovatie als basis van transformatie grafische grootbedrijf’. Begin vorig jaar liet Intergraf, waar het KVGO lid van is, al een studie uitvoeren naar de toekomst van de Europese grafische industrie. Naast het terugbrengen van overcapaciteit – o.a. door fusies en overnames -  is innovatie een van de belangrijkste maar ook meest ongrijpbare routes om de sector weer nieuw perspectief te bieden.

Aan tafel zaten naast KVGO voorzitter Cees Verweij, directieleden van Koninklijke Wöhrmann, de Groot Drukkerij, Biegelaar, Mercurius, Vrijdag Premium Printing B.V., Wegener Nieuwsdruk BV en Zalsman B.V.: allen uit het segment grote grafische ondernemingen. De belangrijkste vraag ter discussie, was hoe je de klant centraal kunt stellen in het innovatieproces. Een lastige vraag die vereist dat je allereerst weet wat een klant wil en dat je dit koppelt aan wat jouw organisatie een klant te bieden heeft. Als je dit eenmaal weet kan je op zoek naar partners om het ontbrekende deel van de waardepropositie voor je klant in te vullen. Je hoeft niet alles zelf te doen! Hier volgt een impressie van de inhoud en resultaten van de discussie.

Innovatie – wat is dat eigenlijk?
Squarewise partner Thijs Boekhoff trapte de sessie af met een ‘kort college’ over innovatie. Zo kan innovatie ontstaan uit absolute prioriteit. Als de dijken doorbreken is het pompen of verzuipen. Er komt op zo’n moment hoe dan ook geld beschikbaar om de Deltawerken te bouwen. Voor grafische ondernemingen is dit niet of nauwelijks van toepassing. Er zal niemand – en zeker geen overheid - met zandzakken aankomen als het water een grafische onderneming aan de lippen staat.

Innovatie kan ook een thematische sprong voorwaarts zijn. De Senseo van Philips werd besproken, maar ook de Toyota Prius of het Ikea concept vallen hieronder. Dit is het type innovatie waarbij de inspiratie om te innoveren voortkomt uit de erkenning van bepaalde thema’s, zoals maatschappelijke bezorgdheid over de klimaatproblematiek (Toyota Prius). Volgens Boekhoff is het voor de grafische sector te laat om op deze manier na te denken over innovatie. Innovatie moet een ‘way of life’ worden. Vooral bedrijven in sectoren waarin technologische ontwikkelingen snel gaan en waarin omzet afhankelijk is van grote aantallen klanten, zullen continue focus moeten behouden op klanten, hun gezichtsveld moeten blijven verbreden en een intrinsieke drive moeten hebben tot vernieuwen.

Ontwikkeling van nieuwe waardeproposities
Met dit innovatie framework in gedachten, werd vervolgens gebrainstormd over klantbehoeftes vanuit de invalshoek technologie, diensten en duurzaamheid. Als een potentiële klant als Unilever van al zijn leveranciers eist dat zij bijdragen aan hun verstrekkende duurzaamheidsambities, dan kan je er voor kiezen daarin als grafische onderneming voorop te willen lopen. Je vergroot daarmee de kansen door Unilever als preferred supplier te worden gezien. Als je een partner wil worden van het gemiddelde Nederlandse groot- of MKB-bedrijf, dan kan je er voor kiezen te helpen bij de vraag hoe effectief te communiceren met de markt. Drukwerk is daar maar één onderdeel van. Een website, huisstijl en zoiets als deelname aan Groupon-achtige initiatieven, horen daar ook bij. Technologie biedt daarnaast inspirerende kansen. Het voorbeeld van de wijze waarop QR codes een rol spelen op de verpakking van LEGO pakketten, sprak erg tot de verbeelding.

Het doorbreken van groeibarrières
Om effectief in te kunnen spelen op al deze nieuwe kansen op groei, vanuit het activeren van waardeproposities voor de klant, moeten factoren die voor een individuele onderneming belemmerend werken worden doorbroken: van aandeelhouders die weinig activistisch zijn tot een gebrek aan de juiste competenties onder medewerkers of gebrek aan verbeeldingskracht van senior management. Uit de discussie werd duidelijk dat een ieder kampt met zijn eigen barrières.

Een uitdaging die elke onderneming daarnaast voelt is de groeiende snelheid van technologische en andersoortige ontwikkelingen. Een van de remedies om als organisatie flexibeler en daadkrachtiger te worden om zo om te kunnen gaan met die snel veranderende realiteit, is door verantwoordelijkheden zo laag mogelijk in de organisatie te beleggen. Het doorbreken van hiërarchische structuren en het faciliteren van een sterke onderlinge controle op laag niveau in het bedrijf, maakt dat je werknemers gemakkelijker zelf tot actie over kunnen gaan om met de klant waardevolle ideeën te realiseren.

Een andere remedie is het bewust experimenteren met verschillende nieuwe waardeproposities voor de klant. Creëer daartoe een veilige ruimte om te experimenteren en accepteer de consequenties dat experimenteren met mislukkingen gepaard gaat. Zorg dat er niet al teveel vanaf hangt en weet wanneer je moet stoppen.

Een laatste effectieve methode is om je klanten tegen je aan te trekken en veel proactiever samen te werken. Als je dit goed aanpakt kan je klant onderdeel worden van je marketing, van je bedrijfsvoering of kan je deze zelfs als adviseur benutten.

Een verdienmodel dat de persen niet langer centraal stelt
Als je zeker weet wat jouw klant wil omdat je dit samen met hem hebt vastgesteld en je hebt tegelijkertijd het geloof dat jij deze vraag grotendeels zelf, mede op basis van slimme partnerships, kunt invullen, start automatisch de zoektocht naar verdienmodellen. Dit zijn verdienmodellen waarin de persen niet meer perse centraal staan. Een mooi voorbeeld dat ter sprake kwam gedurende de sessie, betreft ‘s werelds grootste drukker, RR Donnelley. Dit Amerikaanse bedrijf besloot al in 2001 niet meer te investeren in persen vanuit de gedachte: ‘als de pers er staat dan moet deze draaien en misschien wil de klant dit wel helemaal niet’. In plaats daarvan startte het bedrijf – meestal in partnership - met allerlei experimenten, waarvan een groot deel mislukte, maar waarvan een aantal extreem succesvol was. Zo ook de beweging van drukken naar outsourcing. RR Donnelley drukte in het verleden creditcard formulieren. Nu organiseert zij het hele proces hieromheen en verdient zij 6 keer zoveel per transactie. Een mooie illustratie van de shift die in de industrie plaats vindt van een product naar een diensten focus.

Het resultaat
Een aantal weken na de sessie is de grote vraag of innovatie op een andere manier op de kaart staat bij de bij de sessie aanwezige organisaties. Wat met recht bijzonder mag worden genoemd is dat een aantal bedrijven mede op basis van de sessie geïnspireerd raakte om samen na te denken over innovatie. De groep komt binnenkort weer bij elkaar om verder te verkennen waar de raakvlakken zitten en of er waarde valt te behalen uit samenwerking. Zalsman B.V. en de Groot herkenden in de sessie zoveel van hoe de eigen organisatie op dit moment opereert, dat de ingeslagen weg met veel energie wordt voortgezet. De sessie bood veel inspiratie om te verstevigen wat er aan innovatie opgepakt wordt en na te denken over nieuwe innovatie projecten. Dat de ingeslagen weg nog wel de nodige hobbels zal hebben werd ook erkend en volgens veel genodigden kwalificeerde Squarewise zich op een krachtige manier om hierbij te ondersteunen.

De slides die gebruikt zijn tijdens deze sessie vindt u hier. Voor meer informatie vragen wij u contact op te nemen met Squarewise adviseur Martine Verweij, verweij@squarewise.com, 06-30736851.