Squaretable 28 oktober 2011: verdienmodellen voor warmtenetten II

Dit artikel is geschreven op basis van de uitkomsten van de Squaretable ‘Verdienmodellen voor Warmtenetten’ op 28 oktober 2011.

Vrijdag 28 oktober organiseerde Squarewise de tweede in een rij van Squaretables over Verdienmodellen voor Warmtenetten. Bij de eerste in de serie werden voornamelijk de problemen, risico’s en kansen verkend om warmtenetten te financieren. Op deze middag gingen de deelnemers dieper in discussie over het creëren van waarde om warmtenetten aantrekkelijk te maken voor financiers. Lees hieronder het verslag en bekijk de video.

Namens Squarewise waren aanwezig practice leader Marc van der Steen, consultant Eric Woittiez en consultant Michael Coussement.

Behandel warmtenetten niet als een project, maar als een bedrijf
Ronald Huisman van de Erasmus School of Economics opende met een presentatie die iedereen direct inspireerde. De kern van zijn boodschap: behandel een warmtenet niet als project, maar behandel het als onderdeel van een bedrijf. Dit klinkt logisch, maar gebeurt in de praktijk nauwelijks. Dit komt vooral doordat het initiatief vaak vanuit de overheid wordt genomen. Overheden zijn gewend om in termen van projecten te denken in plaats van in termen van bedrijven. Als het warmtenet er ligt, is de klus klaar en kan men door naar het volgende project. Dit is zonde, want een bedrijf streeft naar lange termijn winst en risicospreiding. Dit zorgt voor een aantal interessante verschillen voor investeerders.

Consistent beleid is makkelijker om op in te spelen
Het aantal aansluitingen groeit met het warmtenet mee waardoor de zekerheid gecreëerd wordt voor toekomstige cashflow. Doordat de overheid warmteaansluiting heeft opgenomen in  bouwbesluiten wordt deze zekerheid van een groei in aansluitingen gegarandeerd. De rol van de overheid moet niet die van bank zijn, maar van houder van consistent beleid.. Investeerders, ondernemers en uitvoerders zijn creatief genoeg om er mee te werken. Als het beleid consistent is durven mensen lange termijn risico’s te nemen.

Denk aan de waardestijging van een warmtenet bovenop de lange termijn cashflow
Daarnaast kijken financiers anders tegen een investering aan dan de initiatiefnemers. Een bank die geld uitleent wil zekerheid op uiteindelijke cashflow. Investeerders in equity daarentegen focussen op waardeontwikkeling van de investering. Net als dat een belegger in aandelen meer focust op koersstijging dan op dividend. De assets van warmte-infrastructuur zijn waardevast en stijgen zelfs in waarde naarmate het aantal aansluitingen stijgt. Dit biedt kansen voor investeerders met een lange termijn horizon en een belang in hoge zekerheid op constante cashflow. Pensioenfondsen bijvoorbeeld vinden dit erg aantrekkelijk, maar toch kunnen deze investeerders en de initiatiefnemers elkaar niet vinden. Dit komt vooral door het verschil in denkwijze. Kom je hier over heen, dan ontstaat er een kans. Zo kan een bepaalde fase in de uitrol van een warmtenet beter door vreemd vermogen worden gefinancierd, en een ander deel beter door eigen vermogen, waardoor een hefboomeffect kan ontstaan.

Verlaag de risico’s voor je investeerders vanuit 1 investeringsvehikel
De ontwikkeling van één project brengt grote risico’s met zich mee voor financiers. Immers, het financiële succes is volledig afhankelijk van 1 project. Door meerdere projecten vanuit 1 investeringsvehikel te ontwikkelen worden deze risico’s gespreid. Door deze koppeling kan de keten dicht bij elkaar gehouden worden en kan het net aangevuld worden met andere bronnen. Financiers vinden het niet aantrekkelijk om van één grote leverancier afhankelijk zijn. Door bundeling van vraag en aanbod wordt dit obstakel weggenomen.

Volgende Squaretable: Governance voor de financiering van warmtenetten
Wil je warmteprojecten succesvol bundelen dan is een goede governance van groot belang. Warmteprojecten kenmerken zich immers door noodzakelijke samenwerking tussen een groot aantal partijen. Afstemming van voorwaarden en verantwoordelijkheden binnen het vehikel moet daarom bij de start goed geregeld zijn. Een investeerder zal ook altijd naar de interne gezondheid van een bedrijf kijken. Dat is nu niet anders.
Deelnemers liepen met een goed en geïnspireerd gevoel naar buiten, maar er ontstonden automatisch nieuwe vragen die de zoektocht naar succesvolle verdienmodellen verder moet brengen. De inzichten en vragen rondom de governance bij het bundelen van warmteprojecten geven dan ook het uitgangspunt voor de volgende Squaretable.